(TBMM) – CHP Tekirdağ Milletvekili Faik Öztrak ile Karabük Milletvekili Cevdet Akay, emekli maaşlarının asgari ücret seviyesine yükseltilmesi ve haczedilememesine ilişkin hazırladıkları 7 maddelik kanun teklifini TBMM Başkanlığı’na sunduklarını açıkladı.
CHP Tekirdağ Milletvekili Faik Öztrak ile Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Meclis’te düzenledikleri ortak basın toplantısında, TBMM Başkanlığı’na sunulan ve emekli maaşlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifine ilişkin detayları paylaştı.
TÜİK verileri ile gerçek piyasa koşulları arasındaki çelişkiye dikkati çeken Öztrak, işsizlik oranları üzerinden hükümetin ekonomi politikalarını eleştirdi. Öztrak, “TÜİK’e göre işsiz sayısı 3 milyonun altında. Ama iş bulma umudunu yitirenlerle saatlik güvencesiz işlerden ekmeğini çıkaranlar dahil edildiğinde gerçek işsiz sayısı birdenbire 13 milyona kadar çıkıyor. Bu, dünyadaki 119 ülkenin nüfusundan daha fazla” dedi.
Devlet yönetimindeki kararların istikrarsızlaştığını ve “yapboza döndüğünü” savunan Öztrak, Cumhurbaşkanı kararı ile kapatılan bir üniversitenin gelen tepkiler üzerine 3 gün sonra yeniden açıldığını hatırlattı.
Afgan yazar Halit Hüseyni’nin hırsızlık üzerine olan sözlerine atıfta bulunan Öztrak, “Afgan yazar Halit Hüseyni, ‘Yalnızca bir günah vardır, o da hırsızlıktır. Bir adamı öldürdüğün zaman bir yaşamı çalarsın. Bir kadından kocasını, bir çocuktan babasını çalmış olursun. Yalan söylediğinde gerçeği, hile yaptığında doğruluğu çalarsın’ diyor. Bu rejim milletin cebinden parasını almakla kalmıyor, gençlerimizin geleceğe inancını ve umutlarını çalıyor” ifadelerini kullandı.
“HER ÜÇ EMEKLİDEN BİRİ EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞINA MAHKUM”
Demografik fırsat penceresinin kapandığını ve kötü yönetilen emeklilik sisteminin ciddi bir sorun haline geldiğini belirten Öztrak, Anayasa’nın 60 ve 61. maddelerinin devlete yaşlıları koruma, gerekli hak, yardım ve kolaylıkları sağlama görevi verdiğini anımsattı.
Buna karşın Türkiye’de açlık sınırının 35 bin lirayı geçtiğini ifade eden Öztrak, asgari ücretin 28 bin lira, en düşük emekli aylığının ise 20 bin lira olduğunu hatırlatarak, “Bugün emekli, pazardan akşam saati çerçöp ayıklayarak, Ulus’ta ucuz otel odalarına sığınarak hayatta kalmaya çalışıyor. Ülkemizde her üç emekliden biri en düşük emekli aylığına mahkum edilmiş. Kalanların büyük kısmı da 20 bin ila 25 bin lira arasına sıkışmış vaziyette. Emeklilerimiz, ‘Aldığımız aylık gıdaya yetmiyor, kiraya yetmiyor, faturaya bile denkleştiremiyoruz’ diyor. ‘Dişimizi sıkmaktan ağzımızda diş kalmadı ama dişimizi yaptırmaya bile gücümüz yok’ diye feryat ediyor” değerlendirmesinde bulundu.
6 yıl önce kayıtlı çalışan emekli sayısı 750 bin kişiyken bugün bu sayının üçe katlanarak 2 milyon 100 bin kişiyi bulduğunu ifade eden Öztrak, sendika verilerine göre kayıtsız çalışan ve iş arayanlarla birlikte her 10 emekliden altısının geçinmek için çalışmak zorunda olduğunu söyledi.
“KÖİ İŞBİRLİKLERİNE 50 MİLYAR LİRA ÖDEYEBİLİYORSAK EMEKLİLER İÇİNDE ADIM ATABİLİRİZ”
Emeklilerin geçinemez hale gelmesinde hükümetin 2008 yılında çıkardığı 5510 sayılı yasanın büyük bir payı olduğunu öne süren Öztrak, “Eskiden aylık kazanç güncellemesinde enflasyonun yanında milli gelir artışı tam olarak yansıtılıyordu. Yasayla milli gelir artışının katkısı yüzde 100’den yüzde 30’a indirildi. Hesabın bir bacağı kırıldı. Aylık bağlama oranı 25 yıl kesintisiz çalışan bir emekçi için 1999 öncesi yüzde 76’ya kadar çıkarken 99 sonrasında önce yüzde 65’e, 2008’den sonra da yüzde 50’ye indirildi. Hesabın ikinci bacağı da böyle kırıldı. Emekli aylıkları kuşa döndü” diyerek düzenlemeye tepki gösterdi.
Türkiye’de dosya sayısı üzerinden bakıldığında vazife malulleri ve iş görmezlik geliri alanlar dahil 16 milyon emekli vatandaşın bulunduğunu kaydeden Öztrak, bu yurttaşlara yılda bir defa 20 bin liralık ek ödeme yapılmasının maliyetinin 300 milyar lira olduğunu hesapladı. Öztrak, bütçedeki kaynakların kullanımına ilişkin şu karşılaştırmayı yaptı:
“Bütçeden sadece bu yılın ilk 5 ayında faiz lobilerine 1.3 trilyon lira verebiliyorsak; kamunun bina, taşıt kiraları ve müşavirlik hizmetlerine 70 milyar lira, sarayın ‘1 kuruş vermiyoruz’ dediği kamu özel işbirliği garantilerine 50 milyar lira ödeyebiliyorsak emeklimizi rahatlatacak bu adımları da rahatlıkla atabiliriz. Nitekim emekli aylıklarına bütçeden ayrılan payın gayrisafi yurt içi hasılaya oranı, bizim de üyesi olduğumuz OECD ülkelerinde ortalama yüzde 8,1 iken Türkiye’de, yani bizde yüzde 6,1’dir.”
