(ANKARA) – İngiltere’nin öncülüğünde 35 kadar ülke, İran’ın fiilen kapattığı Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik seçenekleri değerlendirmek üzere bugün çevrim içi görüşme yapacak.
Toplantıya ABD’nin doğrudan davet edilmediği kaydedildi.
İngiltere İçişleri Bakanı Yvette Cooper’ın başkanlık edeceği toplantıya Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Japonya, Avustralya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) de aralarında bulunduğu ülkeler katılacak. Görüşmelerde, “seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması, mahsur kalan gemi ve mürettebatın güvenliği ile enerji ve temel emtia taşımacılığının yeniden başlatılmasına yönelik diplomatik ve siyasi seçenekler” ele alınacak.
Toplantı, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin su yoluna bağımlı ülkeler tarafından sağlanması gerektiğini söylemesinin ardından düzenleniyor.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, dün yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, “görüşmelerin, Boğaz’ın yeniden açılmasına yönelik uygulanabilir bir planın ele alınacağı ilk resmi adım olacağını” belirterek, sürecin kolay olmayacağını, askeri ve diplomatik unsurların birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Starmer ayrıca, enerji ve denizcilik sektörü temsilcileriyle yapılan temaslarda en büyük sorunun sigortadan ziyade geçiş güvenliği olduğunun ifade edildiğini aktardı.
İngiliz ve Avrupalı yetkililer, “bu toplantının ilerleyen günlerde yapılacak diğer toplantıların ilki olacağını, ilerleyen aşamalarda askeri planlamacıların da sürece dahil olacağını ve olası bir planın ilk etapta su yolunun mayınlardan temizlenmesini, ardından tanker trafiğinin korunmasını içereceğini” belirtti.
Avrupa ülkeleri, başlangıçta ABD’nin bölgeye donanma gönderme çağrısına mesafeli yaklaşırken, artan enerji maliyetlerinin küresel ekonomi üzerindeki etkisine ilişkin kaygıların koalisyon girişimlerini hızlandırdığı kaydedildi.
Öte yandan İran Devrim Muhafızları, dün yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’nın ülkenin ‘düşmanlarına’ kapalı kalacağını ve kontrolün İran donanmasında olduğunu” duyurdu.
Trump ise Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün bırakılmaması halinde ateşkes olmayacağını belirterek, diğer ülkeleri su yolunun güvenliğini sağlama konusunda daha fazla sorumluluk almaya çağırdı.
İran, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırılarına misilleme olarak, küresel petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı kısmen ablukaya almıştı. Çatışmalar öncesinde yoğun olarak kullanılan su yolunda, savaşın başlamasından bu yana geçişler ciddi ölçüde azalırken yaklaşık bin geminin bölgede mahsur kaldığı ifade ediliyor.
