(TBMM) – TBMM Genel Kurulu’nda Somali’ye 30 milyon dolarlık ayni hibe desteğini içeren kanun teklifi kabul edildi.
TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Genel Kurul, fahiş site aidatlarına yönelik düzenlemeleri de içeren “Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”nin kabul edilmesinin ardından Somali ile Türkiye arasında uluslararası anlaşmanın görüşmelerine geçildi.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un imza sahibi olduğu, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyet Hükümeti Arasında Ayni Hibe Desteği Anlaşması’nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, Genel Kurul’da 264 kabul oyu, 6 ret ve 4 çekimser oy ile kabul edildi.
Somali’nin Ankara Büyükelçisi Fathudin Ali Mohamed de izleyici locasından görüşmeleri takip etti.
İYİ Parti Grubu adına söz alan Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş, iktidarın Somali örneği üzerinden yürüttüğü politikaların bir zihniyet sorunu olduğunu savundu. Üretim ve milli ekonomi kavramlarının bu yönetim anlayışıyla örtüşmediğini belirten Türkeş Taş, şu ifadeleri kullandı:
“Mesele sadece Somali değildir, mesele bir zihniyettir. Bu zihniyet köylünün merasını görmez, maden şirketinin ruhsatını görür. Çiftçinin traktörünü görmez, yandaşın ihalesini görür. Sanayicinin KDV alacağını görmez, dışarıdaki imtiyazı görür. Bu zihniyetin adı ‘üretim ekonomisi’ değildir. Bu zihniyetin adı ‘millî ekonomi’ hiç değildir. Bu, olsa olsa milletin kaynaklarını önceliksiz, denetimsiz ve savruk kullanan el iyisi iktidar anlayışıdır.”
DEM Partili Oluç: Türkiye’nin oynayacağı rol hem tarihseldir hem de konjonktüreldir
Teklife ilişkin DEM Parti Grubu adına söz alan Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, bölgedeki halkların ve inançların ittifakının tüm coğrafyayı büyüteceğini ifade etti. Türkiye’nin bu süreçteki rolünün hem tarihsel hem de güncel koşullar gereği kritik olduğunu vurgulayan Oluç, şöyle konuştu:
“Türkiye, Suriye, Irak ve İran’da Kürtlerin hakları Kürt, Türk, Arap, Fars ve diğer halkların ve inançların bu coğrafyadaki ittifakıyla gelişebilir. Türkiye’nin bu konuda oynayacağı rol hem tarihseldir hem de konjonktüreldir. Bu hepimizi geliştirir, tüm bölge halklarını da büyütür ve güçlendirir, ortak gelecek ancak böyle şekillenir, böyle kurulur.”
CHP’li Emir: Binanın inşasını da Türkiye yapacak bu niyedir?
CHP Grubu adına söz konusu teklif üzerine konuşan Grup Başkanvekili Murat Emir, görüşülmekte olan anlaşmanın Türkiye Cumhuriyeti’nin Somali Devleti’ne Ankara’da büyükelçilik binası yapımı için yaklaşık 5 dönümlük bir araziyi hibe etmesini öngördüğünü belirtti.
Anlaşmanın içeriğine karşı olmamakla birlikte, uygulama biçimindeki asimetriye dikkati çeken Emir, uluslararası teamüllerin dışına çıkıldığını ileri sürdü. Karşılıklılık ilkesine değinen Emir, şöyle konuştu:
“Ancak burada hem yüce Meclisin huzurunda hem de tüm milletimize özellikle ifade etmeliyiz ki Türkiye Cumhuriyeti’nin Somali’yle ilişkileri asimetrik ve belirsizdir. Bunu burada konuşmak gerekir. Bir defa, uluslararası teamüllere göre bir ülke diğer bir ülkede büyükelçilik açacaksa arazi hibesi yapılır, karşılıklılık vardır ancak burada anlıyoruz ki binanın inşasını da Türkiye Cumhuriyeti yapacaktır. Bu niyedir?”
“Halk maskesizken Somali’ye 30 milyon dolar hibe edildi”
Türkiye’nin son beş yılda Somali’ye yaptığı hibelerin “sıra dışı ve dikkat çekici” olduğunu vurgulayan Emir, pandemi dönemindeki tabloyu hatırlatarak iktidarı eleştirdi. Finansal desteğin gerekçesinin açıklanmadığını belirten Emir, şu ifadeleri kullandı:
“Ülkemiz Somali’ye özellikle son beş yılda sıra dışı ve dikkat çekici şekilde hibelerde bulunmaktadır. Bunun sebebi nedir? Bu konuda doyurucu ve açık cevaplar alabilmiş değiliz. 2020’lerde dünya pandemide kırılırken sizin iktidarınız insanlara IBAN gönderip IBAN’dan para toplamaya çalışırken, maske gönderemezken Somali’ye 30 milyon dolarlık hibe verildiğini öğrendik. Aynı şekilde, 3,5 milyar dolarlık IMF borcunun silindiğini biliyoruz. Daha geçen hafta Cumhurbaşkanı kararıyla aylık 2,5 milyon doları geçmemek kaydıyla 30 milyon dolara varacak bir hibenin daha gerçekleşeceğini öğrenmiş olduk.”
